Andhra Pradesh one-liners in Telugu
One-line facts on Andhra Pradesh's history and culture for APPSC Group 2 and other state exams, each cut from a fact-checked Shishya topic note (APPSC Group 2), shown in Telugu with the English line under it.
The Telugu is Shishya's AI translation and has not been reviewed by a native editor; if the two differ, the English line is the checked one. The notes' fact-check is AI-assisted, against cited sources; some errors may remain.
Loading…
Your ratings schedule each card's next review (spaced repetition) and are kept only in this browser — not on Shishya's servers, and not on your other devices.
Flipping a card is free; the first 5 ratings need no account, then a free sign-up with Google.
All 43 lines
శాతవాహనులు — కాలం: క్రీ.పూ. 230 – క్రీ.శ. 220 · రాజధానులు: ప్రతిష్ఠానపురం (పైఠాన్), అమరావతి · ప్రముఖ రాజులు: సిముకుడు (స్థాపకుడు), గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి
Satavahanas: Period: 230 BCE – 220 CE · Capital(s): Pratishthana (Paithan), Amaravati · Famous Rulers: Simuka (founder), Gautamiputra Satakarni, Vashishtiputra Pulumayi
ఇక్ష్వాకులు — కాలం: క్రీ.శ. 225 – 340 · రాజధాని: విజయపురి (నాగార్జునకొండ) · ప్రముఖ రాజులు: వాసిష్ఠీపుత్ర శాంతమూలుడు (స్థాపకుడు), వీరపురుషదత్తుడు
Ikshvakus: Period: 225 – 340 CE · Capital(s): Vijayapuri (Nagarjunakonda) · Famous Rulers: Vashishtiputra Chamtamula (founder), Virapurushadatta
తూర్పు చాళుక్యులు — కాలం: క్రీ.శ. 624 – 1189 · రాజధాని: వేంగి (ఏలూరు దగ్గర) · ప్రముఖ రాజులు: కుబ్జ విష్ణువర్ధనుడు (స్థాపకుడు), రాజరాజ నరేంద్రుడు
Eastern Chalukyas: Period: 624 – 1189 CE · Capital(s): Vengi (near Eluru) · Famous Rulers: Kubja Vishnuvardhana (founder), Rajaraja Narendra
కాకతీయులు — కాలం: క్రీ.శ. 1083 – 1323 · రాజధాని: ఓరుగల్లు (వరంగల్) · ప్రముఖ పాలకులు: మొదటి బేతరాజు, రెండో ప్రోలరాజు, రుద్రమదేవి, రెండో ప్రతాపరుద్రుడు
Kakatiyas: Period: 1083 – 1323 CE · Capital(s): Orugallu (Warangal) · Famous Rulers: Beta I, Prola II, Rudrama Devi, Prataparudra II
విజయనగరం (ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో) — కాలం: క్రీ.శ. 1336 – 1646 · రాజధానులు: పెనుకొండ, చంద్రగిరి · ప్రముఖ పాలకులు: శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, ప్రాంతీయ నాయకులు
Vijayanagara (in AP): Period: 1336 – 1646 CE · Capital(s): Penukonda, Chandragiri · Famous Rulers: Krishnadevaraya, provincial Nayaks
స్థాపకుడు (శాతవాహనులు) — సిముకుడు (క్రీ.పూ. 230-207); నానాఘాట్ శాసనంలో ఇతని పేరు ఉంది
Founder: Simuka (230-207 BCE), mentioned in Nanaghat inscription
ముఖ్య రాజధానులు (శాతవాహనులు) — ప్రతిష్ఠానపురం (పైఠాన్), ధాన్యకటకం (అమరావతి/ధరణికోట)
Important Capitals: Pratishthana (Paithan), Dhanyakataka (Amaravati/Dharanikota)
ముఖ్య శాసనం (శాతవాహనులు) — గౌతమీ బాలశ్రీ (గౌతమీపుత్రుని తల్లి) వేయించిన నాసిక్ ప్రశస్తి
Key Inscription: Nasik Prasasti by Gautami Balashri (mother of Gautamiputra)
ప్రముఖ రేవులు (శాతవాహనులు) — సోపార, కల్యాణ్, ఘంటసాల, మచిలీపట్నం
Famous Port: Sopara, Kalyan, Ghantasala, Machilipatnam
కుతుబ్ షాహీ వంశం — 1518–1687 (169 సంవత్సరాలు), 8 మంది పాలకులు
Qutub Shahi Dynasty: 1518–1687 (169 years), 8 rulers
స్థాపకుడు (కుతుబ్ షాహీలు) — సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ షా (1518–1543)
Founder: Sultan Quli Qutub Shah (1518–1543)
హైదరాబాద్ స్థాపన — 1591లో మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా
Hyderabad Founded: 1591 by Muhammad Quli Qutub Shah
చివరి కుతుబ్ షాహీ పాలకుడు — అబుల్ హసన్ తానీషా (1672–1687)
Last Qutub Shahi Ruler: Abul Hasan Tana Shah (1672–1687)
కాలం (కాకతీయులు) — సుమారు క్రీ.శ. 1083–1323 (దాదాపు 240 సంవత్సరాలు)
Period: c. 1083–1323 CE (approximately 240 years)
స్థాపకుడు (కాకతీయులు) — మొదటి బేతరాజు (తొలి దశ); రుద్రదేవుడు సార్వభౌమత్వం ప్రకటించాడు (సుమారు 1163)
Founder: Beta I (early); Rudra Deva proclaimed sovereignty (c. 1163)
రాజధాని (కాకతీయులు) — వరంగల్ (ఓరుగల్లు)
Capital: Warangal (Orugallu)
చిందు భాగవతం — రకం: జానపద నాటకం · ప్రాంతం: తెలంగాణ సరిహద్దు ప్రాంతాలు · ప్రత్యేకత: చిందు సమాజం ప్రదర్శిస్తుంది
Chindu Bhagavatam: Type: Folk drama · Origin/Region: Telangana border areas · Key Feature: Performed by Chindu community
ధింసా — రకం: గిరిజన నృత్యం · ప్రాంతం: విశాఖపట్నం ఏజెన్సీ · ప్రత్యేకత: వలయాకార సామూహిక నృత్యం, పంట పండుగలు
Dhimsa: Type: Tribal dance · Origin/Region: Visakhapatnam agency · Key Feature: Circular group dance, harvest celebrations
కోలాటం — రకం: జానపద (కర్రల నృత్యం) · ప్రాంతం: ఆంధ్రప్రదేశ్ అంతటా · ప్రత్యేకత: మహిళలు లయబద్ధంగా కర్రలు కొట్టడం
Kolattam: Type: Folk (stick dance) · Origin/Region: All over AP · Key Feature: Rhythmic stick-clapping by women
తప్పెట గుళ్లు — రకం: జానపద · ప్రాంతం: కోస్తా ఆంధ్ర · ప్రత్యేకత: సంక్రాంతి సమయంలో డప్పు నృత్యం
Tappeta Gullu: Type: Folk · Origin/Region: Coastal Andhra · Key Feature: Drum dance during Sankranti
లంబాడీ నృత్యం — రకం: గిరిజన · ప్రాంతం: అనంతపురం, కర్నూలు · ప్రత్యేకత: రంగురంగుల దుస్తులు, అద్దాల పనితో వస్త్రాలు
Lambadi dance: Type: Tribal · Origin/Region: Anantapur, Kurnool · Key Feature: Colorful attire, mirror-work costumes
కుతుబ్ షాహీ వంశ స్థాపన — సంవత్సరం: 1518 · వివరం: సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ షా, రాజధాని గోల్కొండ
Qutub Shahi dynasty founded: Year: 1518 · Key Detail: Sultan Quli Qutub Shah, capital at Golconda
చార్మినార్ నిర్మాణం — సంవత్సరం: 1591 · వివరం: మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా నిర్మించాడు, ప్లేగు ముగిసిన జ్ఞాపకార్థం
Charminar constructed: Year: 1591 · Key Detail: By Muhammad Quli Qutub Shah, commemorating plague's end
కుతుబ్ షాహీ పాలన ముగింపు — సంవత్సరం: 1687 · వివరం: ఔరంగజేబు గోల్కొండను జయించాడు
Qutub Shahi rule ends: Year: 1687 · Key Detail: Aurangzeb's conquest of Golconda
అసఫ్ జాహీ వంశం ఆరంభం — సంవత్సరం: 1724 · వివరం: మీర్ కమరుద్దీన్ (నిజాం-ఉల్-ముల్క్), హైదరాబాద్
Asaf Jahi dynasty begins: Year: 1724 · Key Detail: Mir Qamar-ud-din (Nizam-ul-Mulk), Hyderabad
సైన్య సహకార ఒప్పందం — సంవత్సరం: 1798 · వివరం: రెండో నిజాం బ్రిటిష్‌వారితో కుదుర్చుకున్నాడు
Subsidiary Alliance signed: Year: 1798 · Key Detail: Nizam II with British
బాపట్లలో మొదటి ఆంధ్ర మహాసభ — సంవత్సరం: 1913 · ప్రాముఖ్యం: ప్రత్యేక ఆంధ్ర ప్రాంతం కోసం వ్యవస్థీకృత డిమాండ్ ఆరంభం
First Andhra Conference (Andhra Mahasabha) at Bapatla: Year/Period: 1913 · Significance: Beginning of the organized demand for a separate Andhra province
వందేమాతరం ఉద్యమం — కాలం: 1905-1908 · ప్రాముఖ్యం: విభజన వ్యతిరేక ఉద్యమం ఆంధ్రకు వ్యాపించింది; బిపిన్ చంద్రపాల్ పర్యటన యువతను ఉత్తేజపరిచింది
Vandemataram Movement: Year/Period: 1905-1908 · Significance: Anti-partition agitation spread to Andhra; Bipin Chandra Pal's visit galvanized youth
పింగళి వెంకయ్య — సంవత్సరం: 1921 · ప్రాముఖ్యం: భారత జాతీయ పతాకాన్ని రూపొందించారు; మచిలీపట్నం ప్రాంతం వారు
Pingali Venkayya: Year/Period: 1921 · Significance: Designed the Indian National Flag; native of Machilipatnam
అల్లూరి సీతారామరాజు రంప తిరుగుబాటు — కాలం: 1922-1924 · ప్రాముఖ్యం: ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లో బ్రిటిష్ అటవీ చట్టాలపై గిరిజనుల సాయుధ తిరుగుబాటు
Alluri Sitarama Raju's Rampa Rebellion: Year/Period: 1922-1924 · Significance: Armed tribal revolt against British forest laws in agency areas
సామ్రాజ్య కాలం (విజయనగరం) — క్రీ.శ. 1336–1646
Empire Duration: 1336–1646 CE
స్థాపకులు (విజయనగరం) — మొదటి హరిహరరాయలు, మొదటి బుక్కరాయలు (సంగమ వంశం)
Founders: Harihara I and Bukka I (Sangama dynasty)
రాజధాని (విజయనగరం) — హంపి (విజయనగరం); తర్వాత పెనుకొండ, చంద్రగిరి
Capital: Hampi (Vijayanagara); later Penukonda, Chandragiri
తళ్ళికోట యుద్ధం — క్రీ.శ. 1565 — దక్కన్ సుల్తానుల చేతిలో నిర్ణాయక ఓటమి
Battle of Talikota: 1565 CE — Decisive defeat by Deccan Sultanates
కవిత్రయం — నన్నయ (11వ శతాబ్దం), తిక్కన (13వ శతాబ్దం), ఎర్రాప్రగడ (14వ శతాబ్దం) — మహాభారతాన్ని తెలుగులోకి అనువదించారు
Kavitrayam (Trinity of Poets): Nannaya (11th c.), Tikkana (13th c.), Errapragada (14th c.) — translated Mahabharata into Telugu
ఆదికవి — నన్నయ భట్టారకుడు — "తెలుగు సాహిత్య పితామహుడు"
Adi Kavi: Nannaya Bhattaraka — "Father of Telugu Literature"
కూచిపూడి స్థాపకుడు — సిద్ధేంద్ర యోగి (17వ శతాబ్దం) — నృత్య నాటక సంప్రదాయాన్ని క్రమబద్ధీకరించారు
Kuchipudi Founder: Siddhendra Yogi (17th century) — systematized the dance-drama tradition
రామప్ప దేవాలయం — కాకతీయ రాజు గణపతిదేవుని సేనాని రేచర్ల రుద్రుడు నిర్మించాడు (క్రీ.శ. 1213); 2021లో యునెస్కో వారసత్వ ప్రదేశం
Ramappa Temple: Built by Recharla Rudra, a general of Kakatiya king Ganapati Deva (1213 CE); UNESCO site 2021
ఉండవల్లి గుహలు — జిల్లా: గుంటూరు · కాలం/వంశం: విష్ణుకుండినులు/గుప్తులు (క్రీ.శ. 4-5 శతాబ్దాలు) · ప్రత్యేకత: నాలుగు అంతస్తుల రాతి గుహలు; శయన విష్ణు శిల్పం
Undavalli Caves: Location (District): Guntur · Period/Dynasty: Vishnukundina/Gupta (4th-5th c. CE) · Key Feature: Four-storeyed rock-cut; reclining Vishnu sculpture
పోలీస్ చర్య (ఆపరేషన్ పోలో) — సంవత్సరం: సెప్టెంబర్ 1948 · వివరాలు: భారత సైన్యం హైదరాబాద్ రాష్ట్రాన్ని విలీనం చేసింది; నిజాం పాలన ముగిసింది
Police Action (Operation Polo): Year: September 1948 · Key Details: Indian Army integrated Hyderabad State; ended Nizam's rule
ఆంధ్ర మహాసభ డిమాండ్ — సంవత్సరం: 1913 నుంచి (బాపట్ల సమావేశం) · వివరాలు: ప్రత్యేక తెలుగు రాష్ట్రం కోసం తొలి వ్యవస్థీకృత డిమాండ్
Andhra Mahasabha demand: Year: 1913 onwards (Bapatla conference) · Key Details: Earliest organised demand for separate Telugu state
పొట్టి శ్రీరాములు నిరాహార దీక్ష — సంవత్సరం: అక్టోబర్-డిసెంబర్ 1952 · వివరాలు: 58 రోజుల ఆమరణ నిరాహార దీక్ష; 15 డిసెంబర్ 1952న మరణించారు
Potti Sriramulu's fast: Year: October-December 1952 · Key Details: 58-day fast unto death; died 15 December 1952
ఆంధ్ర రాష్ట్ర అవతరణ — సంవత్సరం: 1 అక్టోబర్ 1953 · వివరాలు: మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి ఏర్పాటు; రాజధాని కర్నూలు; తొలి ముఖ్యమంత్రి: టంగుటూరి ప్రకాశం
Andhra State formed: Year: 1 October 1953 · Key Details: Carved from Madras State; capital Kurnool; first CM: Tanguturi Prakasam